Tôi đang rửa bát thì chương trình thời sự buổi tối nói về một ví dụ điển hình về bảo vệ môi trường ở Đà Nẵng. Đại loại là Đà Nẵng triển khai các hoạt động đảm bảo môi trường xanh sạch đẹp, không có rác thải. Cách đây mấy hôm tôi có đọc bài báo nói rằng Đà Nẵng sẽ nêu tên trên loa phường nếu cá nhân hay tổ chức xả rác không đúng quy định. Tuyên bố này được đưa ra do hiện tượng xả rác bừa bãi ở một số địa điểm công cộng và đường phố ở Đà Nẵng (thời điểm bài báo viết là tháng 05/2026). Đó là điểm nghẽn logistic ở khâu thu gom rác thải. Trong trí nhớ của tôi từ hai lần đến thăm Đà Nẵng thì tôi thấy môi trường nơi đây khá ổn so với các thành phố lớn khác ở Việt Nam như Hà Nội hay TP HCM.
Bạn tôi sống ở Đà Nẵng thì lại quan tâm đến môi trường ở Hà Nội nhiều hơn, bởi vì báo chí thỉnh thoảng có bài về vấn đề môi trường ở Hà Nội như ô nhiễm không khí hay phế thải xây dựng. Cô ấy đã chuyển từ TP HCM đến Đà Nẵng sống chủ yếu là vì yêu thích môi trường thiên nhiên và con người ở đây. Tôi gọi cho bạn hỏi hiện trạng rác thải ở Đà Nẵng mà bài báo nói hồi tháng 5 vừa rồi có đúng không và bảo bạn gửi cho tôi vài bức ảnh đường phố trên đường cô ấy đi làm xem sao.
Buổi tối bạn về đi dạo và gửi cho tôi vài bức ảnh bảo nay nhiều rác ở hồ Bàu Tràm hơn mọi ngày. Cô ấy bảo dạo này đi dạo không thích lắm vì có mùi hôi hơn mọi ngày. Bạn tôi giải thích là do bùn và dầu từ việc xây dựng cầu gần đó trôi về tụ lại. Tôi quan sát nhìn mãi không thấy rác, mà chỉ thấy cảnh rất đẹp. Tôi ước ở gần nhà mình cũng có một cái hồ như vậy. Trong trí tưởng tượng của tôi thì nhiều rác phải giống như hiện trạng ở mấy kênh mương hay sông hồ mà tôi vẫn thấy ở ngoài Bắc. Tôi bảo bạn mai đi làm quan sát bên đường xem thế nào. Hôm sau bạn bảo chả có rác trên đường phố và gửi cho tôi thêm ảnh cung đường cô ấy đi làm và một cây hoa giấy nở rực rỡ ở ven đường của một người hàng xóm.
Hồ Bàu Tràm (2026) . Ảnh: An Phương
Đường phố Đà Nẵng. Ảnh: An Phương, 08/2026
Đà Nẵng nằm ở miền Trung của Việt Nam và là một trong những thành phố trực thuộc trung ương. Đà Nẵng được mệnh danh là thành phố sạch, xanh và thông minh ở Việt Nam. Vậy Đà Nẵng có sạch và xanh như mọi người vẫn nói? Thực tế là ở Việt Nam có Bộ chỉ số đánh giá môi trường các tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương từ năm 2019 do Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành: PEPI (Provincial Environmental Protection Index). Đà Nẵng dẫn đầu cả nước từ năm 2021 – 2023 và đứng thứ 2 trong năm 2024 và 2025 với điểm số từ 65,90 đến gần 80 điểm. Trong hai năm trở lại đây thì Huế chiếm vị trí số 1. Bộ chỉ số PEPI gồm 100 điểm bao gồm 3 tiêu chí: quản lý nhà nước (tối đa 18 điểm), hiệu quả bảo vệ môi trường (tối đa 62 điểm) và sự hài lòng của người dân (tối đa 20 điểm).
Vậy chắc công nghệ xử lý rác thải của Đà Nẵng sẽ hơn các tỉnh thành khác hay Đà Nẵng chỉ thu gom rác tốt hơn? Tôi tìm hiểu và được biết hiện chôn lấp vẫn là biện pháp xử lý rác thải chủ yếu ở Đà Nẵng và đang có hiện tượng quá tải. Đà Nẵng định hướng chuyển sang các công nghệ không chôn lấp rác với 3 dự án đốt rác phát điện, trong đó có một dự án đang triển khai. Vậy nếu so về công nghệ xử lý rác thải thì cũng không có gì đặc biệt hơn các địa phương khác ở Việt Nam cả.
Tôi cho rằng Đà Nẵng xanh và sạch hơn nhiều nơi khác ở Việt Nam không phải là chỉ là ưu thế tự nhiên. Đó là chủ trương của thành phố để thu hút khách du lịch. Đương nhiên Đà Nẵng cũng thu hút khách du lịch nhờ văn hóa bản địa và tính cách hào sảng, thân thiện của người dân. Bạn tôi bổ sung thêm là Đà Nẵng còn thu hút bởi phong cảnh đẹp và chi phí dễ chịu. Tôi còn thấy là không có cảnh tắc đường, nhịp sống không quá xô bồ và chưa bị quá tải về mật độ dân số. Ngoài ra cơ sở vật chất và tính kết nối giao thông cũng như năng lực của con người nơi đây cũng là một điểm cộng. Chắc không phải ngẫu nhiên Đà Nẵng là thành phố thu hút nhiều khách du lịch quốc tế và là địa điểm kết hợp tổ chức hội thảo – sự kiện.
Đà Nẵng định hướng chuyển đổi xanh trong đó sẽ phát triển du lịch theo hướng xanh và bền vững, nhằm tăng giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Người dân và doanh nghiệp được xác định là chủ thể chính của chuyển đổi xanh trong đó có phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn. Chắc Đà Nẵng không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh nội địa mà còn cả quốc tế. Để tăng năng lực cạnh tranh quốc tế thì chắc phải áp dụng thêm các khung đánh giá và tiêu chuẩn quốc tế về thành phố và du lịch xanh và bền vững, chứ không chỉ Bộ chỉ số PEPI như hiện tại?
Vậy xu hướng du lịch bền vững trên thế giới thế nào và Đà Nẵng đang đứng ở đâu? Tiêu chuẩn nào định nghĩa du lịch bền vững? Tôi chắc chắn không thể thiếu tiêu chí về tính tuần hoàn cũng như các yếu tố về văn hóa và con người. Chủ đề này xứng đáng có một bài viết riêng. Tôi sẽ thăm Đà Nẵng một lần nữa. Lần này không phải kết hợp hội thảo mà sẽ trải nghiệm như một người dân và di dạo quanh hồ Bàu Tràm nơi bạn tôi ở. Chúng tôi sẽ bàn về du lịch bền vững và so sánh với một số địa điểm ở miền Bắc. Chắc chắn không thể thiếu là điều gì làm nên linh hồn của một chuyến đi? 😊
Ghi chú:
Ảnh công nhân vệ sinh bãi biển Đà Nẵng: An Phương, 2024
Trần Thị Nguyệt
P.S.:
Cảm ơn An Phương đã đọc, góp ý và bổ sung thông tin và ảnh về Đà Nẵng.
Cảm ơn Hà Giang đã đọc và góp ý.
